लेख निर्देशिका
तुमच्या लक्षात काही आले आहे का?
माझे जे मित्र व्यावसायिक आहेत, ते जेव्हा व्यवस्थापनाबद्दल बोलतात, तेव्हा त्यांना फक्त मोठ्या कंपन्यांबद्दल मत्सरच दिसतो.
ते मला नेहमी म्हणतात, "त्यांची प्रणाली बघ, किती परिपूर्ण आहे, कार्यपद्धती किती स्पष्ट आहेत आणि मानके किती सुस्पष्ट आहेत."
आपण यशाची ती पातळी केव्हा गाठू शकतो? त्यामुळे आपल्या कंपनीला अधिक मोठी होण्यास वाव मिळणार नाही का?
खरं सांगायचं तर, मला ती भावना पूर्णपणे समजते.
मला एका मित्राची आठवण आहे, ज्याच्या कंपनीत सुमारे एक-दोनशे लोक होते. जेव्हा जेव्हा मी त्याला भेटायचो, तेव्हा तो तक्रार करायचा की त्याचं व्यवस्थापन खूपच ढिसाळ आहे, प्रत्येक गोष्टीवर कोणाच्यातरी नजरेवर अवलंबून राहावं लागतं आणि ती कंपनी अजिबात मोठी वाटत नाही.
त्याच्या मते, मोठ्या कंपन्यांचे व्यवस्थापन हेच त्याचे ध्येय आहे.
त्याला वाटले की, या प्रणाली योग्यप्रकारे स्थापित न झाल्यामुळेच त्याची कंपनी मोठी होऊ शकली नाही.
सुरुवातीच्या काळात मला साधारणपणे असंच वाटत होतं.
उत्तम व्यवस्थापनाचा अर्थच उत्तम मानकीकरण असा होतो.
मानकांच्या अभावामुळे गोंधळ निर्माण होतो.
पण आता, मला या कल्पनेवर पाणी ओतावेसे वाटते.
सल्लागार म्हणून काम करणाऱ्यांच्या तुलनेत, ते अब्जावधींच्या कंपन्यांमध्ये खरोखरच पूर्णपणे सामील होतात.
तुम्हाला माहीत आहे का? त्यांनी ही प्रणाली आधीच प्रमाणित आणि स्पष्टपणे परिभाषित केली आहे.
प्रणाली, प्रक्रिया आणि मानके सर्व व्यवस्थितपणे मांडलेली आहेत, भिंतीवर प्रदर्शित केलेली आहेत आणि नियमावलीमध्ये लिहिलेली आहेत, ज्यामुळे ते विशेषतः प्रभावी दिसते.
आणि मग काय झालं?
बॉस माझ्या समोर बसला आणि त्याने उसासा टाकला.
तो म्हणाला की ही प्रणाली दिसायला छान आहे, पण प्रत्यक्षात ती लोकांना यंत्रवत बनवते.
त्यात लवचिकता आणि कार्यक्षमता खूपच कमी आहे.
सर्वात गंभीर समस्या ही आहे की, जेव्हा बाजारात बदल होतो, तेव्हा त्यावर प्रतिक्रिया देण्यासाठी टीमला अनेक महिने लागतात.
मी थक्क झालो.
ज्याला आम्ही परिपूर्ण व्यवस्थापन समजत होतो, तो दुसऱ्या बाजूला एक सापळा निघाला.
तर आज मी एका व्यवस्थापन तत्त्वज्ञानाबद्दल बोलणार आहे, ज्याबद्दल मी बऱ्याच काळापासून बोलत आलो आहे, पण अनेक लोक ते कदाचित मनापासून स्वीकारत नाहीत.
व्यवस्थापनाचे ध्येय व्यवस्थापनाचे मानकीकरण करणे नव्हे, तर व्यवस्थापनाला कार्यान्वित करणे आहे.
प्रमाणित मूळ
तुम्ही खंडन करण्याची घाई करण्यापूर्वी, आपण मानकीकरणाच्या उगमाबद्दल स्पष्टीकरण घेऊया.
ही मानसिकता खरंतर पारंपरिक उद्योगांनी, विशेषतः उत्पादन क्षेत्राने, जोपासली होती.
याचा विचार करा, उत्पादन उद्योगाला इतक्या तपशीलवार प्रणाली आणि कठोर मानकांची गरज का आहे?
कारण उत्पादन उद्योगाला माणसांचे यांत्रिकीकरण करण्याची गरज आहे.
असेंब्ली लाईनवरील कृती जितक्या अधिक प्रमाणित असतील, तितके चांगले; संकल्पना जितक्या सोप्या असतील, तितके चांगले; आणि आदर्शपणे, प्रत्येकाने घट्ट होणाऱ्या स्क्रूमधील एक लहान भाग बनले पाहिजे.
उत्पादन उद्योगात तुलनेने कमी बदल होतात.
त्यासाठी तुम्हाला दररोज मेंदू वापरण्याची गरज नसते; त्यासाठी गोष्टींची सातत्याने पुनरावृत्ती करण्याची गरज असते.
त्यामुळे, उत्पादन उद्योगात चांगला व्यवसाय करण्यासाठी मानकीकृत अंमलबजावणी हा गाभा आहे.
या दृष्टिकोनातून पाहिल्यास, मानकीकृत व्यवस्थापनामध्ये काहीही चुकीचे नाही.
एखाद्या कारखान्याने स्क्रू घट्ट करण्यासाठी प्रेरणा आणि ऐनवेळी सुचलेल्या उपायांवर अवलंबून राहावे अशी अपेक्षा करणे वेडेपणाचे आहे.
ई-कॉमर्सहे का विकत घेऊ नये?
पण इथेच समस्या येते.
उत्पादन उद्योगात उगम पावलेल्या या संकल्पना कोणताही बदल न करता ई-कॉमर्समध्ये रुजवण्यात आल्या आहेत.
ई-कॉमर्स म्हणजे काय?
ई-कॉमर्स क्षेत्रात काम करणाऱ्या आम्हा सर्वांना माहीत आहे की, तुमची कार्यप्रणालीची रणनीती दर महिन्याला पूर्णपणे बदलते.
या महिन्यात आम्ही या उत्पादनाला लक्ष्य करत आहोत, पुढच्या महिन्यात त्या उत्पादनाला लक्ष्य करू.
प्रत्येक उत्पादन श्रेणीसाठी आणि प्रत्येक वितरण मार्गासाठी धोरणे वेगवेगळी असतात.
उत्पादन क्षेत्रात तुम्ही मानकांची योग्य अंमलबजावणी केल्यास, तुमचा व्यवसाय चांगला चालेल.
ई-कॉमर्समध्ये, तुम्ही कितीही अचूकपणे अंमलबजावणी केली तरी, तुमची रणनीती चुकली तर तुम्ही अयशस्वी व्हालच.
ई-कॉमर्समध्ये चांगला व्यवसाय करण्यामधील अडचण म्हणजे अंमलबजावणी अजिबात प्रमाणित नसणे ही आहे.
ते तुलनेने सोपे आहे.
व्यवसायातील बदलांशी जुळवून घेण्याच्या धोरणात्मक क्षमतेमध्येच खरे आव्हान आहे.
तुम्ही हे वाक्य दोन-तीन वेळा वाचावे, असा माझा सल्ला आहे.
म्हणूनच मी वारंवार यावर जोर देतो की आपण मानकीकृत व्यवस्थापनाचा नव्हे, तर व्यवसाय-केंद्रित व्यवस्थापनाचा पाठपुरावा केला पाहिजे.
मला इथे तुम्हाला मदत करायची आहे, त्यामुळे कोणतीही ठाम विधाने करू नका.
अनेक व्यवस्थापन प्रशिक्षक पारंपरिक कंपन्यांमधून आलेले असतात, पण त्यांच्या प्रमाणित कार्यपद्धती ई-कॉमर्ससाठी निरुपयोगी आहेत का?
आहे.
पण फक्त अंमलबजावणी स्तरावर.
जेव्हा तुम्ही तुमच्या ग्राहक सेवा स्क्रिप्ट्सचे मानकीकरण करता, तेव्हा त्यांच्या कामगिरीत खरोखरच सुधारणा होते.
एकदा तुम्ही पॅकेजिंग प्रक्रिया सुव्यवस्थित केली की, पॅकिंग करणारे लोक अधिक प्रेरित होतात.
मी हे सर्व स्वीकारतो.
मात्र, एकदा तुम्ही व्यावसायिक स्तरावर पोहोचलात की, मानकीकरणामुळे तुमचे काम जास्तीत जास्त थोडे अधिक काटेकोर होते.
ते बदलांना प्रतिसाद देण्यासाठी व्यवसाय धोरणे तयार करू शकत नाही.
तर, व्यवसाय-केंद्रित व्यवस्थापन म्हणजे काय?
यामुळे आपण पुन्हा त्या विषयाकडे येतो ज्याबद्दल मला आज खरोखर बोलायचे आहे.
व्यवस्थापनाचा व्यवसाय-केंद्रित दृष्टिकोन म्हणजे काय?
मी तुम्हाला एक विशिष्ट उदाहरण देतो, म्हणजे तुम्हाला लगेच समजेल.
समजा या महिन्यात, तुमच्या टीमला नफ्याचे प्रमाण कमी होण्याची समस्या येत आहे.
नफा घटला आहे आणि आम्ही कमी पैसे कमवत आहोत.
तुमच्या टीमने व्यवस्थापनामार्फत हा मुद्दा कसा हाताळावा?
बऱ्याच लोकांची पहिली प्रतिक्रिया अशी असते की ते प्रेरणादायी आहे.

चला, आपण सर्वांना प्रोत्साहन देऊया आणि एक मोठे ध्येय निश्चित करूया. एवढे पुरेसे नसेल, तर आपण त्यांना आणखी पैसे देऊ.
पण तुमच्या लक्षात येईल की केवळ प्रोत्साहनांनी समस्या सुटू शकत नाही.
जर जबाबदार व्यक्तीचा घटत्या नफ्याच्या प्रमाणाबद्दलचा अंदाज चुकला असेल आणि त्यांची रणनीती सदोष असेल, तर तुम्ही त्यांना कितीही प्रोत्साहन दिले तरीही ते समस्या सोडवू शकणार नाहीत.
संपूर्ण संघ अधिकाधिक गोंधळात पडेल.
कामकाजाचे व्यवस्थापन करणे ही एक पूर्णपणे वेगळी बाब आहे.
नफ्याचे प्रमाण नेमके का कमी होत आहे, हे शोधून काढण्यासाठी तुमच्या संपूर्ण टीमला एकत्र काम करणे आवश्यक आहे.
नवीन उत्पादने बाजारात आणण्याची प्रक्रिया खूपच संथ आहे आणि आम्ही नवीन वस्तूंच्या मागणीची पूर्तता करू शकत नाही.
नवीन जाहिरात धोरणाची अंमलबजावणी झाली नाही आणि खर्च केलेले पैसे वसूल झाले नाहीत.
समस्या अजूनही कमी ग्राहक सेवा रूपांतरण दरांची आहे, ज्यामुळे ट्रॅफिक वाया जातो.
जेव्हा आपण कमी नफ्याच्या समस्येचे विश्लेषण करतो, तेव्हा आपल्या लक्षात येते की ही केवळ एका व्यक्तीची समस्या नाही.
प्रत्येक संघाच्या स्वतःच्या जबाबदाऱ्या आणि उणिवा असतात, आणि त्या सुधारण्याचे प्रत्येक संघाचे स्वतःचे मार्गही असतात.
प्रत्येक संघातील समस्या ओळखल्यानंतर, एक आश्चर्यकारक गोष्ट घडली.
प्रत्येक संघ या महिन्यात ओळखल्या गेलेल्या समस्यांच्या आधारावर आपल्या व्यवस्थापनाची गती त्वरीत समायोजित करेल.
ध्येय निश्चित करा आणि मग त्यानुसार त्यात बदल करा.
त्यानुसार कामगिरी मूल्यमापनात बदल होईल.
त्यानंतर बैठक झाली आणि त्यानुसार बदल करण्यात आले.
संघांच्या सहकार्याची पद्धतही बदलली आहे.
या महिन्यासाठी सर्वांची सामायिक व्यावसायिक उद्दिष्ट्ये केंद्रस्थानी असून, त्यानुसार व्यवस्थापनात बदल केले जात आहेत.
ई-कॉमर्स कंपन्यांसाठी ही एक अतिशय सामान्य परिस्थिती आहे.
शिवाय, तुमच्या लक्षात येईल की अनेक कंपन्यांना एकाच वेळी वेगवेगळ्या प्रकल्पांमध्ये आणि वेगवेगळ्या टप्प्यांवर वेगवेगळ्या समस्यांना सामोरे जावे लागते.
या महिन्यात नफा, पुढच्या महिन्यात मालाचा साठा आणि त्यानंतरच्या महिन्यात कामगारांची उत्पादकता असू शकते.
यासाठी संपूर्ण टीमला या बदलांना त्वरित प्रतिसाद देणे आणि व्यवस्थापनामार्फत त्यांचे निराकरण करणे आवश्यक आहे.
मग एक नजर टाका.
जर तुम्ही फक्त प्रमाणित व्यवस्थापनाचाच अवलंब केला, तर या समस्यांना सामोरे जाताना तुम्ही अडकून पडाल.
नियमांमध्ये मागील महिन्याची उद्दिष्ट्ये नमूद केलेली असतात आणि कार्यपद्धती मागील महिन्याच्या धोरणांनुसार आखलेल्या असतात.
संघ जुना नकाशा वापरत होता आणि त्यांना नवीन मार्ग सापडला नाही.
जेव्हा संघ विविध प्रणाली आणि पद्धतींसह खऱ्या अर्थाने व्यवसाय-केंद्रित व्यवस्थापन मानसिकता स्थापित करतो, तेव्हाच हे साध्य होऊ शकते.
तेव्हा तुमच्या लक्षात येईल की व्यवस्थापनाची प्रत्येक कृती ही गोळीसारखी असते, जी नफ्यावर थेट मारा करते आणि त्याला वरच्या दिशेने नेते.
आपल्याला अजूनही नियमांची गरज आहे का?
तर मग, आपण त्याचे मानकीकरण करावे की नाही?
नक्कीच!
मला ते नको आहे असं मी म्हटलं नाही.
मात्र, याचा वापर केवळ तुलनेने स्थिर आणि न बदलणाऱ्या कामांसाठीच केला पाहिजे.
ग्राहक सेवा, पॅकेजिंग आणि ग्राफिक डिझाइन यांसारख्या सुरुवातीच्या पदांसाठी, ठराविक मानकांचे पालन करण्यात काहीच हरकत नाही.
मी सर्वोच्च दर्जावर जोर का देत नाही.
कारण सर्वोच्च दर्जा गाठण्यासाठी बॉसला पुरेशी संसाधने आणि लक्ष गुंतवावे लागते.
तुम्हाला प्रत्येक हालचाल अचूक करावी लागते; त्यासाठी खूप वेळ आणि मेहनत लागते.
जर बॉसने व्यवस्थापन मानकीकरणात जास्त गुंतवणूक केली, तर त्यामुळे व्यवस्थापकीय व्यावसायिक कार्यांचे महत्त्व कमी होऊ शकते.
लोकांकडे मर्यादित ऊर्जा असते. जर तुम्ही प्रक्रियेतील बारकावे वाढवण्यावरच लक्ष केंद्रित केले, तर व्यवसायाला पुन्हा रुळावर आणण्यावर लक्ष केंद्रित करायला तुम्हाला वेळच मिळणार नाही.
आणि मी तुम्हाला एक अगदी खरी गोष्ट सांगतो.
व्यवस्थापनाचे मानकीकरण करणे प्रत्यक्षात अंमलात आणायला खूप सोपे आहे.
एक-दोन महिन्यांत तुम्ही ८० गुण मिळवू शकाल.
उरलेल्या २० मुद्द्यांसाठी बॉसने प्रयत्न करणे योग्य नाही, कारण त्यांचे मूल्य खूपच कमी आहे.
उरलेल्या वेळेत बॉसने खरंतर व्यवसायाचं कामकाज कसं सांभाळावं हे शिकायला हवं.
दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, हे असे व्यवस्थापन आहे ज्यामध्ये संपूर्ण टीमला नफा वाढीवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी मार्गदर्शन केले जाते.
हेच व्यवस्थापनाचे खरे ध्येय आहे.
हे लिहित असताना, एक वाक्य मनात येते.
व्यवस्थापन म्हणजे माणसांना यंत्र बनवणे नव्हे, तर लोकांच्या एका गटाला एकत्र येऊन विजय कसा मिळवायचा हे शोधून काढण्यास सक्षम करणे होय.
मानके हा सांगाडा आहे, तर व्यावसायिक पद्धती हे प्राणरक्त आहे.
सांगाडा सरळ उभा असला तरी, रक्तप्रवाह थांबल्यास व्यक्ती उभे राहू शकत नाही.
तुम्ही इथपर्यंत वाचले आहे, आणि जर तुम्हाला हे उपयुक्त वाटले असेल, तर कृपया लाईक आणि शेअर करा. जर तुम्हाला सर्वात आधी अपडेट्स मिळवायचे असतील, तर तुम्ही मला फॉलो देखील करू शकता! ⭐
माझा लेख वाचल्याबद्दल धन्यवाद. पुढच्या वेळी भेटूया.
मला आशा आहे की चेन वेइलियांगच्या ब्लॉगवर ( https://www.chenweiliang.com/ ) शेअर केलेला "तुमच्या कंपनीची प्रणाली जितकी अधिक परिपूर्ण असते, तितके तिचे नुकसान का होते? मानकीकरणापासून व्यवसाय-केंद्रिततेपर्यंत: खर्च कपात आणि कार्यक्षमता सुधारणा" हा लेख तुम्हाला उपयुक्त ठरेल.
या लेखाची लिंक शेअर करण्यास हरकत नाही: https://www.chenweiliang.com/cwl-34648.html
